Ikusei Shuro (育成就労) là gì? Chính sách mới thay thế Thực tập sinh Nhật Bản

Trong những năm gần đây, Nhật Bản liên tục điều chỉnh chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực và nâng cao chất lượng quản lý lao động. Chương trình Ikusei Shuro (育成就労) được xây dựng để thay thế hệ thống Thực tập sinh kỹ năng trước đây với định hướng đào tạo, phát triển và giữ chân lao động lâu dài hơn. Vậy Ikusei Shuro là gì, có những điểm mới nào và mở ra cơ hội ra sao cho lao động Việt Nam trong thời gian tới? IKIGAI sẽ giúp bạn giải đáp.

Nội dung chính

Ikusei Shuro là gì?

Ikusei Shuro (育成就労) là chương trình lao động mới do Nhật Bản xây dựng nhằm thay thế hệ thống Thực tập sinh kỹ năng (技能実習) trước đây. Khác với mô hình cũ mang tính “thực tập”, Ikusei Shuro được thiết kế với mục tiêu rõ ràng hơn là đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nước ngoài cho các ngành nghề đang thiếu lao động tại Nhật.

Người lao động sẽ vừa làm việc thực tế, vừa được đào tạo kỹ năng và tiếng Nhật để đáp ứng điều kiện chuyển sang visa Tokutei Ginou trong tương lai. Theo lộ trình mới, Nhật Bản sẽ bắt đầu triển khai hệ thống Ikusei Shuro từ tháng 4/2027 và từng bước thay thế chương trình Thực tập sinh kỹ năng hiện nay.

Giai đoạn Ikusei Shuro kéo dài tối đa 3 năm, sau đó người lao động có thể chuyển tiếp lên Tokutei Ginou số 1 nếu đáp ứng yêu cầu về kỹ năng và tiếng Nhật. Chính sách mới cũng mở rộng quyền lợi cho lao động nước ngoài như cho phép chuyển việc trong cùng ngành nghề theo điều kiện nhất định, tăng cường quyền lợi cho người lao động, tạo điều kiện làm việc lâu dài tại Nhật.

Vì sao Nhật Bản xóa bỏ chương trình Thực tập sinh kỹ năng?

Sau nhiều năm triển khai, chương trình Thực tập sinh kỹ năng tại Nhật Bản đã bộc lộ nhiều hạn chế về cơ chế quản lý, quyền lợi lao động và mục tiêu đào tạo. Vì vậy, Chính phủ Nhật quyết định chuyển sang hệ thống Ikusei Shuro nhằm xây dựng mô hình tiếp nhận lao động minh bạch, ổn định và phù hợp hơn với tình trạng thiếu hụt nhân lực hiện nay.

Thay đổi mục tiêu chương trình: Thực tập sinh kỹ năng trước đây mang danh nghĩa “đào tạo kỹ thuật”, trong khi thực tế chủ yếu bổ sung lao động thiếu hụt, khiến mô hinh. Ikusei Shuro thừa nhận rõ mục tiêu đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực nước ngoài lâu dài.
Tăng quyền lợi cho người lao động: Dưới hệ thống Thực tập sinh kỹ năng, lao động gần như không thể tự do chuyển việc, dẫn đến nhiều trường hợp phải tiếp tục làm việc trong môi trường có đãi ngộ thấp. Hệ thống mới cho phép chuyển việc trong cùng ngành nghề theo điều kiện nhất định nhằm tăng tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi lao động tốt hơn.
Tạo lộ trình phát triển rõ ràng: Thay vì chỉ tiếp nhận lao động ngắn hạn rồi buộc về nước, Nhật Bản muốn xây dựng cơ chế đào tạo – phát triển – giữ chân lao động có tay nghề. Vì vậy, chương trình Ikusei Shuro được thiết kế để liên kết trực tiếp với visa Tokutei Ginou, mở ra cơ hội làm việc lâu dài và ổn định hơn cho lao động nước ngoài.

Những điểm mới nổi bật của chương trình Ikusei Shuro (育成就労)

Chương trình Ikusei Shuro được xem là cuộc cải cách lớn nhất của Nhật Bản trong chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài suốt nhiều năm qua. So với hệ thống Thực tập sinh kỹ năng trước đây, chương trình mới điều chỉnh toàn diện về lộ trình nghề nghiệp, quyền lợi lao động và cơ chế quản lý.

Chuẩn hóa lộ trình nghề nghiệp và yêu cầu tiếng Nhật

Một trong những thay đổi quan trọng nhất là hệ thống mới xây dựng lộ trình phát triển rõ ràng từ Ikusei Shuro lên visa Tokutei Ginou. Trong giai đoạn 3 năm đầu, người lao động cần đạt trình độ tiếng Nhật tương đương JLPT N5 (CEFR A1). Khi chuyển lên Tokutei Ginou số 1, yêu cầu nâng lên khoảng N4 (A2), và Tokutei số 2 có thể yêu cầu trình độ tương đương N3 (B1) cùng các kỳ thi đánh giá kỹ năng chuyên môn.

Mở rộng ngành nghề và cho phép chuyển việc linh hoạt hơn

Nhật Bản đã mở rộng danh sách ngành nghề tiếp nhận lao động nước ngoài lên 19 lĩnh vực, bổ sung thêm các ngành như logistics, đường sắt, tài nguyên và vận tải. Đặc biệt, người lao động được phép chuyển sang doanh nghiệp khác trong cùng ngành nghề sau một thời gian làm việc nhất định nếu đáp ứng đủ điều kiện về kỹ năng và tiếng Nhật. Đây được xem là thay đổi lớn giúp giảm tình trạng bị phụ thuộc vào một xí nghiệp như hệ thống cũ.

Tăng quyền lợi và định hướng làm việc lâu dài

Người tham gia chương trình Ikusei Shuro sẽ được áp dụng đầy đủ Luật lao động Nhật Bản, bao gồm mức lương tương đương lao động Nhật ở cùng vị trí, tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các chế độ phúc lợi theo quy định.

Đồng thời, chương trình mới được thiết kế như bước đệm để lao động nước ngoài có thể tiếp tục chuyển sang Tokutei Ginou số 2, mở ra cơ hội làm việc dài hạn và ổn định hơn tại Nhật Bản.

Lộ trình thăng tiến và làm việc lâu dài tại Nhật Bản

Một trong những điểm nổi bật của chương trình Ikusei Shuro là xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng thay vì chỉ làm việc ngắn hạn như chương trình Thực tập sinh kỹ năng trước đây. Người lao động không chỉ được đào tạo kỹ năng thực tế mà còn có cơ hội nâng cao trình độ tiếng Nhật và chuyển tiếp sang các loại visa có thời hạn dài hơn.

Giai đoạn 1: Ikusei Shuro (tối đa 3 năm)

Trong 3 năm đầu, người lao động sẽ vừa làm việc vừa được đào tạo kỹ năng nghề và tiếng Nhật theo tiêu chuẩn mới của Chính phủ Nhật. Đây là giai đoạn nền tảng giúp người lao động tích lũy kinh nghiệm thực tế, thích nghi với môi trường làm việc và chuẩn bị điều kiện để chuyển sang visa kỹ năng cao hơn.

Giai đoạn 2: Chuyển sang visa Tokutei Ginou số 1 (tối đa 5 năm)

Sau khi hoàn thành chương trình Ikusei Shuro và đạt yêu cầu về kỹ năng cũng như tiếng Nhật, người lao động có thể chuyển sang Tokutei Ginou số 1. Giai đoạn này cho phép tiếp tục làm việc tại Nhật với mức thu nhập và cơ hội nghề nghiệp ổn định hơn trong nhiều ngành nghề đang thiếu nhân lực.

Giai đoạn 3: Hướng tới Tokutei Ginou số 2 và làm việc dài hạn

Đối với những lao động có tay nghề cao và đáp ứng yêu cầu chuyên môn, có thể tiếp tục nâng lên Tokutei Ginou số 2. Đây là loại visa có khả năng gia hạn lâu dài, đồng thời mở ra cơ hội bảo lãnh gia đình sang sinh sống tại Nhật Bản. Điều này cho thấy Nhật đang dần chuyển từ mô hình tiếp nhận lao động ngắn hạn sang chiến lược thu hút nguồn nhân lực ổn định và lâu dài hơn.

Lao động Việt Nam có những cơ hội và thách thức gì?

Việc Nhật Bản triển khai chương trình Ikusei Shuro được xem là bước chuyển lớn đối với thị trường XKLD trong giai đoạn tới. Với số lượng lao động Việt Nam đang làm việc tại Nhật thuộc nhóm cao nhất hiện nay, chính sách mới mở ra nhiều cơ hội phát triển lâu dài mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực tiếng Nhật, kỹ năng nghề và khả năng thích nghi của người lao động.

Cơ hội	Thách thức
Mở ra cơ hội làm việc dài hạn thông qua lộ trình chuyển tiếp lên visa Tokutei Ginou số 1 và số 2	Yêu cầu tiếng Nhật cao hơn so với chương trình Thực tập sinh kỹ năng trước đây
Được bảo vệ quyền lợi tốt hơn về lương, bảo hiểm, hợp đồng lao động và điều kiện làm việc	Người lao động phải chủ động học nghề, nâng cao kỹ năng và ý thức kỷ luật
Có thể chuyển việc trong cùng ngành nghề theo điều kiện nhất định, giảm rủi ro bị phụ thuộc vào một doanh nghiệp	Cạnh tranh tuyển dụng sẽ khắt khe hơn do Nhật ưu tiên lao động có định hướng lâu dài và năng lực thực tế
Nhiều ngành nghề mới được mở rộng tiếp nhận như logistics, đường sắt, vận tải và dịch vụ	Chi phí và thời gian đào tạo trước xuất cảnh có thể tăng do yêu cầu chuyên môn và tiếng Nhật cao hơn
Tăng cơ hội tích lũy kinh nghiệm quốc tế, nâng cao thu nhập và phát triển sự nghiệp sau khi về nước	Người lao động cần thích nghi tốt với môi trường làm việc chuyên nghiệp và áp lực cao tại Nhật Bản

Kết luận

Ikusei Shuro là bước chuyển lớn trong chính sách lao động của Nhật Bản khi hướng đến mô hình đào tạo và làm việc lâu dài thay vì chỉ tiếp nhận lao động ngắn hạn. Chương trình mới không chỉ mở rộng quyền lợi, cơ hội phát triển mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về tiếng Nhật, kỹ năng và ý thức làm việc. Với sự chuẩn bị tốt về chuyên môn và định hướng rõ ràng, lao động Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng cơ hội này để xây dựng sự nghiệp ổn định tại Nhật Bản.

Liên hệ với chúng tôi qua Hotline/Zalo 0789 686 039 hoặc điền form dưới đây để được tư vấn chi tiết nhé!